ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ: ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΕΥΣΕΙΣ ΕΝ ΜΕΣΩ ΘΕΡΟΥΣ


admin Δευ, 04/08/2014 - 16:11

Το «ΚΟΙΝΟΤΙΚΟΝ» είχε θέσει με επιμονή κατά την προεκλογική περίοδο το θέμα της διαχείρισης των αστικών απορριμμάτων, διαβλέποντας το μέγεθος του προβλήματος, την εξαιρετική του πολυπλοκότητα αλλά και τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα που συνωστίζονταν και συνωστίζονται γύρω από την επίλυσή του. Οι γενικότερες εξελίξεις το τελευταίο διάστημα είναι ενδεικτικές. Από τη μια, παρατηρείται μια αιφνιδιαστική κινητικότητα των υπηρεσιών των αρμόδιων υπουργείων για έργα που αφορούν στην προώθηση και κατασκευή των φαραωνικών και κοστοβόρων εργοστασίων διαχείρισης των απορριμμάτων, τα οποία ορέγονται συγκεκριμένοι μεγαλο-εργολαβικοί όμιλοι και πωλητές μηχανολογικού εξοπλισμού από τη Βόρεια Ευρώπη. Το περίεργο, δε, είναι ότι προκρίνεται μόνο μία συγκεκριμένη λύση σε όλο τον Ελλαδικό χώρο αποκλείοντας άλλες εναλλακτικές και μικρότερης κλίμακας λύσεις που θα μπορούσαν να υιοθετηθούν από τους Δήμους ανάλογα το μέγεθός τους και τις ανάγκες τους.

Από την άλλη, κατατέθηκε στις 3 Ιουνίου για συζήτηση στην Υποεπιτροπή της Βουλής αρμόδια επί θεμάτων του Υπουργείου Εσωτερικών, σχέδιο του νέου ενιαίου κώδικα αυτοδιοίκησης, ο οποίος εμπεριέχει μια σημαντική λεπτομέρεια: Αφαιρεί από τους δήμους τη δυνατότητα διαχείρισης των απορριμμάτων, αφήνοντας μόνο την υποχρέωση συλλογής, μεταφοράς και… χωροθέτησης των κάδων! Η ευθύνη της διαχείρισης μεταφέρεται στις περιφέρειες, οι οποίες θα πρέπει να υλοποιούν τον εθνικό σχεδιασμό διαχείρισης των αποβλήτων. Με άλλα λόγια, μεταφέροντας πλέον την ευθύνη στις περιφέρειες, οι οποίες αποτελούν εκ των πραγμάτων μεγαλύτερες διοικητικές μονάδες, προσπαθούν καταρχήν να ελέγξουν πιο εύκολα τη διαδικασία και κατά δεύτερον να δικαιολογήσουν το φαραωνικό μέγεθος της προτεινόμενης λύσης η οποία πλέον παρουσιάζεται ως μονόδρομος.

Παρατίθενται χαρακτηριστικά αποσπάσματα από το νομικό πλαίσιο που ισχύει και αυτό που προτείνεται στο νέο σχέδιο με τις κουτσουρεμένες αρμοδιότητες, ώστε να γίνουν συγκρίσεις:

Α. Το Ισχύον Καθεστώς

ν. 3463/2006 (κώδικας δήμων και κοινοτήτων)

[…] άρθρο 75 - αρμοδιότητες δήμων

Η καθαριότητα όλων των κοινόχρηστων χώρων της εδαφικής τους περιφέρειας, η αποκομιδή και διαχείριση των αποβλήτων, καθώς και η κατασκευή, συντήρηση και διαχείριση συστημάτων αποχέτευσης και βιολογικού καθαρισμού και η λήψη προληπτικών και κατασταλτικών μέτρων για την προστασία των κοινόχρηστων χώρων και ιδιαίτερα των χώρων διάθεσης απορριμμάτων από εκδήλωση πυρκαγιάς, σύμφωνα με την κείμενη σχετική νομοθεσία. […]

ν. 3852/2010 (Καλλικράτης)

[…] άρθρο 94 - πρόσθετες αρμοδιότητες δήμων

25. Η διαχείριση στερεών αποβλήτων, σε επίπεδο προσωρινής αποθήκευσης, μεταφόρτωσης, επεξεργασίας, ανακύκλωσης και εν γένει αξιοποίησης, διάθεσης, λειτουργίας σχετικών εγκαταστάσεων, κατασκευής μονάδων επεξεργασίας και αξιοποίησης, καθώς και αποκατάστασης υφιστάμενων χώρων εναπόθεσης (Χ.Α.Δ.Α.). Η διαχείριση πραγματοποιείται, σύμφωνα με τον αντίστοιχο σχεδιασμό, που καταρτίζεται από την Περιφέρεια κατά την ειδικότερη ρύθμιση του άρθρου 186 παρ. ΣΤ΄ αριθμ. 29 του παρόντος νόμου.[…]

Β. Το Νέο Σχέδιο

Ενιαίος κώδικας αυτοδιοίκησης 2014 (σχέδιο)

άρθρο 94 - αρμοδιότητες δήμων

"4. Η καθαριότητα όλων των κοινόχρηστων χώρων της εδαφικής τους περιφέρειας, η οργάνωση των μέσων (κάδων) συγκέντρωσης και τοποθέτησης των αστικών αποβλήτων, η ευθύνη για την εκτέλεση εργασιών συλλογής και μεταφοράς στερεών αποβλήτων, καθώς και η κατασκευή, συντήρηση και διαχείριση συστημάτων αποχέτευσης και βιολογικού καθαρισμού και η λήψη προληπτικών και κατασταλτικών μέτρων για την προστασία των κοινόχρηστων χώρων και ιδιαίτερα των χώρων διάθεσης απορριμμάτων από εκδήλωση πυρκαγιάς, σύμφωνα με την κείμενη σχετική νομοθεσία."

άρθρο 94 - αρμοδιότητες περιφέρειας

"21. Η χορήγηση άδειας για την εναπόθεση ή αποθήκευση αποβλήτων που περιέχουν αμίαντο."

"26. Η έγκριση και ο έλεγχος της πορείας υλοποίησης του περιφερειακού σχεδιασμού διαχείρισης των αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ), στο πλαίσιο του αντίστοιχου εθνικού σχεδιασμού διαχείρισης αποβλήτων."

"33. Ο σχεδιασμός παραλαβής και διαχείρισης αποβλήτων από λιμενικές εγκαταστάσεις."

Γ. Η σημασία των παραπάνω αλλαγών

Είναι φανερή η πολιτική σκοπιμότητα των αλλαγών. Στόχος των κυβερνητικών ενεργειών είναι να αποτραπεί η προώθηση ενός εναλλακτικού μοντέλου αποκεντρωμένης κοινωνικής διαχείρισης και τοπικών σχεδίων διαχείρισης των αστικών απορριμμάτων, τα οποία και νέες θέσεις εργασίας προσφέρουν, και έσοδα για τους δήμους τα οποία επιστρέφουν στους πολίτες, και περιβαλλοντική συνείδηση δημιουργούν. Το μόνο για το οποίο δεν προσφέρονται είναι τα εύκολα και γρήγορα κέρδη για κάποιους λίγους…

Συνεπώς, οι Δήμοι και οι τοπικές κοινωνίες που θα ήθελαν να απεμπλακούν από τον τάχα «εθνικό σχεδιασμό διαχείρισης» εμποδίζονται μέσα από την αφαίρεση των αρμοδιοτήτων τους, ενώ ακόμα και ο αναπροσανατολισμός της διαχείρισης προς την κατεύθυνση της ανακύκλωσης και της διαλογής στην πηγή προωθείται κεντρικά μέσω της αδιαφανούς λειτουργίας των λεγόμενων «Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης». Εταιρειών, δηλαδή, που οργανώνουν σύμφωνα με τους δικούς τους σχεδιασμούς την ανακύκλωση, συχνά αντιστρατευόμενες ή ανταγωνιζόμενες τα αναγκαία τοπικά - δημοτικά συστήματα ανακύκλωσης, χωρίς ανταποδοτικότητα προς τις τοπικές κοινωνίες.

Τώρα, περισσότερο από ποτέ, τη στιγμή που η Πάτρα και οι πολίτες της θα έρθουν για άλλη μια φορά αντιμέτωποι με το φλέγον ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων της πόλης, επιβάλλεται οι αρμόδιες τοπικές αρχές να δημοσιοποιήσουν τα επιχειρησιακά σχέδια όλων των συστημάτων διαχείρισης που είναι ενεργά (π.χ. ανακύκλωση) ή προωθούνται για υλοποίηση (π.χ. εργοστάσιο απορριμμάτων). Είναι χαρακτηριστική η πλημμελής πληροφόρηση που υπάρχει εδώ και χρόνια σχετικά με τα στοιχεία που αφορούν στις υποχρεώσεις, στα κόστη, στους πόρους που δεσμεύουν και στα έσοδα των εταιρειών, που έχουν αναλάβει (ή προτίθενται να αναλάβουν) τη διαχείριση των απορριμμάτων. Επίσης, επιβάλλεται να ενημερωθούν οι πολίτες με όλα τα αναλυτικά στοιχεία που αφορούν στα πραγματικά αποτελέσματα αυτών των συστημάτων σε όλη τη χώρα, μαζί με τις αντίστοιχες επιδόσεις δήμων και περιφερειών. Τέλος, το σχέδιο του νέου ενιαίου κώδικα αυτοδιοίκησης πρέπει να μελετηθεί σε βάθος από τις νέες δημοτικές αρχές και να εκδηλωθεί σύντομα η πρέπουσα αντίδραση στην προσπάθεια κουτσουρέματος των αρμοδιοτήτων της αυτοδιοίκησης και πλήρους εργαλειοποίησής της από την κεντρική εξουσία.

 

Πάτρα, 4 Αυγούστου 2014

«Κοινοτικόν»

 

 

Εικόνα admin